25 Aralık 2015 Cuma

Ortaasya türki cumhuriyetlerin jeo politik analizi

Makalemin başlıgını neden böyle secdim,24 kasım Rus uçagının düşürelmesinin ardından dünyada pek çok reaksiyonlara ve politik tavırların ortaya çıkmasına neden oldu.malumunuz Rusya bu olaya çok sert tepki göstrdi hatta Türkiyeyi tehdit etti,çünki bu olaylar Rusyanın çok fena karizmasını çizmişti.daha sonra yurt içinde ve yurt dışındaki politik oyuncuların saflarını ve duruşlarınıda ortaya koydu.benim Kırgızstan ve kazakistanda kaldıgım zamanlardaki şahsi gözlemlerim ve degerlendirmelerim Kırgızlarda sosyal yaşamda orta yaşlarda olanlar Sovyet döneminde
yaşamışlar o dönemdeki egitim ve terbiyeyle yetişmiler birçogu hala Sovyet dönemini özledigini söyler diktatör stalini cok iyi bir devlet adamı oldugunu söyler onun içinde putininde Stalin gibi oldugunu düşünürler.ben Kırgız ailelerin yaşgünü veya dügünlerine bulundum bu gibi cemiyetlerdeki Kırgız insani giyim tarzı yeme icme gibi soyal yaşamlarında daha çok Rus kültürüne yakın bir görüntü veriyorlar.hatta cenazelerde yemek verilir at kesilir aat eti yenilir ama buna karşılık Sovyetlerden sonra dogan yeni kuşaklarda daha farklı Rusyaya degilde Türküyeye veya İslam alemine kendilerini daha yakın hiseddiklerini bizzat sohbet ve konusmalarımda hisettim otuzun altındaki Kırgızlarda İslam kültürüne daha yakın hatta dindarlaşma kırgızstan vatanperverligi daha belirgin görülebilir,mesela kazakstan kırgızstandan daha fazla Rus kültürü nüfuz alanında oldgu söylenebilir çünki Kazakstanda etnik Ruslarada nüfüzun yüzde 35 ni oluşturmaktadır.bu ortaasya ülkelerin  jeo ekonomik ilişkileride Cografi nedenlerden dolayıda Rusyanın tesir alanındadır.Rusya buraları arka bahceleri olarak görmektetir.sözkonusu bu ülkeler aynı zamanda Rus dili hala resmi olarak devlet ve toplum tarafından kullanımaktatır geçenlerde sohbet ettıgımız bir kazak taksici bir anısını anlattı biz 9 kazak birbirimizlen kazakca konuşuyorduk birtane Rus geldi hepimiz başladık Rusca konuşmaya dedi. yani burda anlayan anlar.aslında çok görmemek lazım bu ülkelerin eskiden kominis düzenden beri dilleri rusca rus devlet gelenegi kültürü benimsenmiş.hala kominis dönemden kalma bayramlar kutlanmaya devam edilmekte.tabi 18 yüzyıdan beri ortaasya Rus hegemonyasında olan yerler.yani bizim türk miliyetcilerinin o büyük turkistanı kuracagız ortasyadaki soydaşlarımızla beraber büyük bir güc oluruz türk birligi gibi sloganların orta asyada pekde karşılıgı yok.burda iunuda vurgulamak isterim Özbekler diger Türki cumhuriyetlere göre biraz daha kendi kültürne ve degerlerine ötekilere baglı.Özbekistanda bütün azınlıklar dahil Özbekçe konuşulur ordada diktatör kerimovun katı oteriter uygulamalarından halk cok büyük sıkıntı çekmektedir. 

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder